Toen organisatieadviseur en theatermaker Pia Naber tweeënhalf jaar geleden borstkanker kreeg, deelde ze updates, emoties en anekdotes in een appgroep voor familie, vrienden en collega’s. Die teksten heeft ze niet alleen gebundeld in een bijzonder boekje, ze treedt er ook mee op.
‘Bij het insmeren van mijn lijf voelde ik ‘iets’, dat ik vervolgens nog een maand negeerde. Er lag nog veel werk, we gingen nog op vakantie, ik was er eigenlijk niet zo mee bezig. Maar toen de knobbel niet wegging, besloot ik toch naar de huisarts te gaan. Die stuurde me door naar het ziekenhuis voor een mammografie en echo en daar was al snel duidelijk: dit is foute boel. Bij thuiskomst hebben we onze dochters meteen verteld dat ik borstkanker had. ‘Ga je dood?’, vroeg de jongste (toen 11). Daar moest ik even over nadenken. ‘Vandaag ga ik niet dood’, antwoordde ik in alle eerlijkheid. Ik was verdrietig, maar voelde me niet ziek. Sterker nog, ik denk dat ik nog nooit zo fit ben geweest als op dat moment. Ik had net drie maanden een intensief leefstijlprogramma gevolgd, samen met mijn man Jan.
Appgroep
Na een paar weken vol onderzoeken en gekmakende onzekerheid kreeg ik een duidelijke diagnose. Er zat een tumor van twee bij drie centimeter in mijn rechterborst en in twee lymfeklieren in de oksel zaten ook kwaadaardige cellen. Het behandelplan bestond uit chemotherapie, een borstsparende operatie, bestraling en anti-hormonale therapie. Het hele pakket dus. Vanaf dag één was ik continu aan het appen. De belangstelling en steun was overweldigend en lief. Ik wilde iedereen op de hoogte houden, maar niet zo krankzinnig veel op mijn telefoon zitten. Een vriendin adviseerde me een Whatsapp-groep op te zetten, waarin ik informatie kon delen en niemand kon reageren. Voor mij was dit de perfecte oplossing.
Drijfveer
Ik gaf die groep de naam Borst Vooruit, want ik voelde me al vrij snel strijdlustig. Ik was 44, moeder van twee dochters en twee stiefzonen. Die kinderen waren dé drijfveer om beter te worden. Ik heb al een prachtig leven gehad, heb geen bucketlist en ben zeker nog niet klaar. Maar voor hen móest en zóu ik genezen. Van de eerste MRI begin mei 2022 tot de laatste update in juni 2023 schreef ik dit eenzijdig blog en lazen honderdvijftig mensen mee, familieleden, vrienden, collega’s, buren en kennissen.
Ik schreef wanneer het mij uitkwam: over de behandelingen, onderzoeken, gesprekjes, nachtgedachten en angsten. Het hielp me bij de verwerking van wat er allemaal gebeurde. De strijd voor mezelf, met mezelf en tegen mezelf vond ik zwaar. Door te schrijven kon ik mijn hoofd, mijn lijf en de artsen bijhouden.’
Van blog naar boek en op de planken
‘Natuurlijk vond ik het ook leuk dat mijn teksten werden gelezen. Als ik mensen zag, vroegen ze niet naar mijn hele verhaal want ze waren al op de hoogte hoe het ging. En ze vonden me niet zielig, dat was ook heel fijn. Ik ben wel eens iemand tegengekomen die riep: ‘Niets verklappen hoor, ik wil je update zelf lezen’! Daar moest ik toen zo hard om lachen. Creëren is mijn manier van omgaan met wat ik meemaak en hoe ik me daarbij voel. Mijn kankerblogs heb ik gebundeld in een reporterboekje met dezelfde titel Borst Vooruit. Al tijdens het hele traject zei mijn zus – die ook mijn regisseur is – dat we er ook een cabaretvoorstelling van zouden gaan maken. Dat gaf me hoop voor de toekomst en zorgde ervoor dat ik af en toe ‘naast mezelf’ kon gaan staan. Mijn theatrale vertelling gaat over het feit dat je van de ene op de andere dag patiënt bent. Alsof je een nieuwe functie hebt, waarvoor je nooit hebt gesolliciteerd. Je komt in een compleet nieuwe wereld en daarin wordt van alles van je verwacht. Je moet daar zelf doorheen, terwijl je nog worstelt met de acceptatie dat het klaarblijkelijk zo is: Ik heb kanker.
Met mijn oncoloog
De eerste voorstelling speelde ik bij een farmaceut en was meteen een groot succes. Na afloop had ik een kwartiertje ingepland om vragen vanuit het publiek te beantwoorden. We hebben meer dan tweeëneenhalf uur met elkaar gesproken. Van uitspraken als ‘Wat fijn om te zien dat er ook leven is na kanker’ en ‘Wat is jouw energie prettig’ tot vragen als ‘Ik heb een vriendin die borstkanker heeft, wat kan ik voor haar doen?’ Ik stuiterde naar huis, mijn voorstelling had echt iets teweeggebracht. Bij de mensen daar en in mezelf. Dus heb ik het verder uitgebouwd en ook gespeeld op het verpleegkundigencongres, voor ex-patiënten en onlangs in het ziekenhuis waar ik ben geopereerd. Die voorstelling deed ik samen met mijn oncologisch chirurg, van wie ik wist dat hij ook theater maakt. Toen ik hem vroeg was hij meteen enthousiast. Vanaf het moment dat we gingen repeteren, veranderde onze band van arts-patiënt naar die van ‘gewone’ mensen. Prachtig! We hebben besloten dat we de voorstelling in het theater gaan spelen, en ook voor leden van de Borstkankervereniging. Dan komen ook mijn dochters erbij. Voor ons, als gezin, is dat een mooie manier om samen te reflecteren en te relativeren en ook te lachen. Hoe heftig deze ziekte ook is, humor heeft ons er telkens doorheen geholpen.
Goede gesprekken
Inmiddels is het tweeëneenhalf jaar geleden dat ik de diagnose kreeg. Mijn leven is voorgoed veranderd, net als mijn principes. Ik neem altijd op als mijn kinderen bellen bijvoorbeeld, waar en met wie ik ook ben. Ik sta bewuster in het leven, maak weloverwogen keuzes waar ik mijn levensenergie aan besteed. Er is meer ruimte voor anderen, ik neem ook meer ruimte voor mezelf en voor wat ik nodig heb. En, ik heb nog nooit in mijn leven zo veel goede gesprekken gevoerd, met Jan en alleman. Dat gebeurt gewoon, omdat het nu meteen echt ergens over gaat.’
BVN hoort veel verhalen van vrouwen en mannen met borstkanker. We plaatsen die verhalen op onze website, omdat we weten dat het patiënten kan helpen. Wil je ervaringsverhalen lezen? Ga naar onze website.